سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
34
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
رأى مشهور در مقابل شيخ ( ره ) شرح فارسى : مرحوم شارح مىفرماين : ولى در مقابل مرحوم شيخ مشهور بين علماء اين است كه ايلاء به الفاظ مذكور واقع نمىشود و دليل ايشان دو امر است : 1 - اصالة الحلّ و تقرير آن اينست كه : بعد از اجراء صيغه ايلاء به الفاظ مذكور اگر شك شود در اينكه مواقعه زن بر مرد حلال است يا حرام اصالة الحليّة مقتضى جواز آن است و ممكن است بگوئيم مقصود از آن استصحاب حلّيت باشد . 2 - الفاظ مذكور احتمال ظاهر و روشن در آنها داده مىشود كه در معناى دخول استعمال شده باشند لذا حلّيت ثابت و مسلّم را بواسطه مجرّد احتمال بعيد نمىتوان زائل و منتفى دانست . و امّا روايات هيچ صراحتى در وقوع ايلاء ندارند و امكان آن هست كه [ واو ] در روايت اخير به معناى جمع بوده و بدينترتيب از محل استشهاد و استدلال مرحوم شيخ خارج باشد چه آنكه اين روايت زمانى مدرك براى فرموده شيخ ( ره ) مىشود كه هركدام از عبارات بطور جداگانه و عليحدّه موجب ايقاع ايلاء بشوند در حالى كه احتمال قريب به ذهن داده مىشود كه واو به معناى جمع بوده بطوريكه مقصود اين باشد كه مجموع الفاظ و عبارات باعث وقوع ايلاء هستند و پرواضح است اگر دليل دلالت كند بر وقوع ايلاء بجميع الفاظ در آن هيچ مستمسكى نيست بر اينكه بهريك از آنها نيز بطور عليحدّه و جداگانه ايلاء واقع مىشود . قوله : و احتمال الالفاظ لغيره : يعنى لغير الدّخول .